Liefdesgedicht in tijden van ChatGPT

Gratis les: Schrijf je eigen liefdesgedicht

Geen mooier, grootser, meeslepender en kwetsbaar thema om over te schrijven dan de liefde. Met stip op nummer één: het liefdesgedicht. Maar… hoe oprecht is een liefdesbetuiging in tijden van ChatGPT? Verliefd zijn is al verwarrend genoeg. Kun je je als wanhopige verliefde verlaten op de bekende AI schrijfhulp? Of kun je je beter bij de klassiekers houden? Of moet je toch zelf in de pen klimmen? 

Speciaal voor Valentijnsdag heb ik een klein vergelijkend warenonderzoek gedaan. Ik vergelijk een klassiek liefdesgedicht van de Nederlandse dichter Herman Gorter met een gedicht gegenereerd door ChatGPT. Welk gedicht raakt je hart het meest? En wat kun je zelf doen om een uniek, oprecht liefdesgedicht te schrijven?                                                                             

Herman Gorter: de meester van oprechte romantiek

Laten we meteen de grootste romanticus in de Nederlandse letteren erbij halen: Herman Gorter. In de negentiende eeuw had hij slechts papier, inkt en een radeloos hart tot zijn beschiking. Zie waar dat toe heeft geleid.

Zie je ik hou van je

Zie je ik hou van je,
ik vin je zo lief en zo licht -
je ogen zijn zo vol licht,
ik hou van je, ik hou van je.

En je neus en je mond en je haar
en je ogen en je hals waar
je kraagje zit en je oor
met je haar er voor.

Zie je ik wou zo graag zijn
jou, maar het kan niet zijn,
het licht is om je, je bent
nu toch wat je eenmaal bent.

O ja, ik hou van je,
ik hou zo vrees'lijk van je,
ik wou het helemaal zeggen -
Maar ik kan het toch niet zeggen.

- Herman Gorter, 1890 -

Aww, die Gorter. Wij maken bij ons thuis vaak de grap: ‘Gorter, Gorter, kan het ook korter.’ Toch houd ik van deze klassieker: zijn meeslepende strofen, op de cadans van zijn heartbeat, het talent om de juiste woorden te kiezen, zo beeldend ook. Ik lees de worsteling van een oprecht verliefde ziel, die, compleet overweldigd, vier strofen nodig heeft om te zeggen dat hij niet weet hoe hij dat moet zeggen. Een oprecht liefdesgedicht, als je het mij vraagt.

Dit maakt het gedicht bijzonder:

• Gorter schrijft vanuit zijn hart
• Zijn woorden zijn concreet en beeldend
• Het gedicht lijkt geschreven op de maat van een hartslag

ChatGPT: de moderne liefdespoëet?

Dan ChatGPT. De uiterst moderne gids voor al onze hedendaagse zielenroerselen. Een generatief AI-model dat getraind is om nieuwe inhoud te genereren op basis van patronen en structuren in de taal. Hoe zou Chat (zoals hij onder studenten wordt genoemd) zich hieruit werken? Ik heb Chat gevraagd om, net als Gorter, een liefdesgedicht te schrijven voor een geliefde van wie ik zo vreselijk veel houd, dat ik er geen woorden voor heb. In vier strofen. Hou je vast, komt ‘ie.

In Jouw Stilte

In de schaduw van de nacht, waar sterren fluisteren,
Vang ik je ogen, een zee van diep verlangen,
De woorden blijven hangen, als een zachte zucht,
Jij bent het licht, dat mijn hart heeft gevangen.

Jouw lach, een melodie die de stilte doorbreekt,
Elke klank een belofte, een dans van ons samen,
In elke omhelzing voel ik de wereld vervagen,
Een liefde zo groot, dat het nooit kan bezwijken.

Als een bloem die bloeit in de vroege ochtend,
Zo groeit mijn liefde, met elke nieuwe dag,
Jij bent mijn wonder, mijn rust en mijn kracht,
De reden dat ik glimlach, de reden dat ik lach.

En al zijn de woorden soms moeilijk te vinden,
In de diepte van mijn ziel, daar hoor je het lied,
Een symfonie van liefde, die eeuwig zal zwingen,
Met jou aan mijn zijde, ben ik eindelijk vrij.

- ChatGPT, 2026 -

Ik laat het even tot je doordringen. Voel je de wanhoop? Hoor je de cadans van Chats heartbeat? Voel je wat Chat voelt? Oef, daar valt hij toch lelijk door de mand. Het is duidelijk dat Chats hart niet echt klopt voor zijn geliefde, om er maar een cliché in te gooien. Ten eerste: clichés… daar is Chat een ster in! Ik lees slechts goedkope metaforen, zoals volkszangers plegen te gebruiken. Sterren, ogen, zee, bloeiende bloem, ziel… om er maar een paar te noemen. Ten tweede: wat is ‘zwingen’ (een-na-laatste regel)? Volgens woorden.org is dat een verouderd woord, dat zoveel betekent als: slingeren, zwaaien of werpen. Bovendien heeft de cadans veel weg van een hartritmestoornis. Chat voegt onder deze meesterlijke poging tot een liefdesgedicht de opmerking toe dat hij hoopt dat dit gedicht de gevoelens voor mijn geliefde mooi verwoordt, afgesloten met een hartje-emoticon. Zo niet, dan helpt hij me graag verder. Bedankt ChatGPT, maar ik denk dat ik het hierbij laat.

Wat opvalt aan het gedicht van ChatGPT: 

• Clichés. Sterren, ogen, bloeiende bloemen. Herkenbaar, maar niet origineel.
• Het gebruik van verouderde woorden, zoals ‘zwingen’.

• De oprechte emotie ontbreekt. 

Conclusie

Misschien hoef ik de conclusie niet eens te schrijven. Je kunt kortom voor safe gaan en kiezen voor één van de besproken uitersten. Maar wat misschien beter is… je raadt het al. Je kunt het allerbeste pen en papier pakken en zelf beginnen te schrijven.

• Schrijf vanuit je eigen gevoelens. Waar denk je aan, waarom is jouw geliefde zo bijzonder voor je?
• Gebruik humor en speelsheid in het gedicht.
• Schrijf met de hand, dat is het allermooist. Bovendien is het goed voor je brein!

Jouw geliefde zal dit zeker waarderen. Recht uit het hart, zonder opsmuk.

Gratis les: Schrijf je eigen liefdesgedicht

Vooruit, hierbij een gratis les voor het doen ontwaken van de ware love poets. Print het blad voor een kant-en-klare lesinstructie. Leuk voor Valentijnsdag in de klas of thuis!