Gisteren tijdens Noorderzon in Groningen sloeg het bericht van Dolly Partons overlijden bij mijn vriendinnengroep in als een bom. We zaten net op de trap bij de vijver en daar lazen we het. Juist even daarvoor hadden we een selfie gemaakt, die nu ‘de foto just before’ is. De wereld heeft een idool verloren, een fantastische zangeres, de grappigste en meest positieve vrouw die ik me kan voorstellen en bovendien… een fantastische ambassadeur voor leesbevordering.
Dolly Parton is mijn persoonlijke idool en voorbeeld. Haar muziek is een bundel verhalen, het ene nog warmer dan het andere. Haar stem is werkelijk fenomenaal, ook live. Maar het leven op het podium is slechts één van haar kanten. Zij heeft in haar leven ook enorm veel mensen geholpen. Zij was begaan met gewone mensen en gaf velen een klein duwtje in de rug, wanneer ze dat nodig hadden.
In 1988 heeft Dolly de Dollywood Foundation opgericht, met als doel de kinderen in Tennessee, waar ze vandaan komt, te inspireren om succesvol te zijn op school. Dit begon in de jaren ’90 met het Buddy Program, dat het percentage vroegtijdige schoolverlaters moest verlagen. Dolly beloofde iedere middelbare schoolstudent dat zij hen persoonlijk 500 dollar gaf, als ze hun diploma haalden. Het percentage vroegtijdige schoolverlaters verlaagde van 35% naar 6%.
In 1995 kwam hier een groot leesbevorderingsproject bij: Dolly Parton’s Imagination Library. Alle kinderen onder de vijf jaar in de staat Tennessee kregen maandelijks gratis een boek. Dolly wilde kinderen al vroeg de liefde voor boeken meegeven, om alle kinderen de kans te geven goede lezers te worden. Dit programma groeide uit tot een internationale beweging, dankzij diverse partners. In de USA, Canada, UK, Australië en Ierland is dit programma uitgerold. De boeken in Dolly’s bibliotheek zijn gevarieerd: prentenboeken, voorleesboeken, noem maar op. Het ene nog mooier en fantasierijker dan het andere. Inmiddels zijn er al miljoenen boeken gratis weggegeven aan jonge lezers.
Vooral Dolly Parton’s Imagination Library vind ik fascinerend. Dolly’s vader kon niet lezen en schrijven. Dat was voor haar de belangrijkste inspiratiebron om kinderen in Tennessee te behoeden voor analfabetisme. Zij vond ook dat je te allen tijde in jezelf moest blijven geloven, zelfs als anderen dat niet deden. Misschien wel juist dan. Voor het nodige zelfvertrouwen stonden voor haar schoolsucces en het belang van lezen met stip bovenaan. Zij vond het belangrijk dat kinderen dromen hebben, net als zij ooit had. Dokter, minister, uitvinder, wat dan ook. Dromen die nagejaagd moesten kunnen worden, met als eerste stap een opleiding en een goede leesvaardigheid.
Dat is fantastisch. We will always love you, Dolly.
Diana Brouwer-Jonkman
26 augustus 2026